ড০ চন্দ্ৰধৰ চমুৱা (পোন্ধৰ) সৈনিক আৰু বণুৱাসকল সাজি-কাচি যাত্ৰা কৰিছে। সৈনিক মানে একেজন মানুহেই সময়ত খেতিয়ক, সময়ত বাঢ়ৈ-খনিকৰ; কেতিয়াবা ভাৰী, কেতিয়াবা চিকাৰী; কেতিয়াবা অশ্বাৰোহী, কেতিয়াবা পদাতিক; কেতিয়াবা নাৱৰীয়া, কেতিয়াবা অস্ত্রচালক। তেওঁলোকে পিন্ধিছে আঁঠুৰ সামান্য তললৈকে পৰা কুন্বিন আৰু হাতখঁৰা কুন্খা চোলা;…
ড° চন্দ্ৰধৰ চমুৱা (চৈধ্য) ৰাজ্য আৰু ৰাজ–পৰিয়ালৰ ঘটনাৰ ধামখুমীয়াত ৰণুৱা–বনুৱা, হালোৱা-হজোৱা ঘাঁহী-মাউতৰ জীৱনৰ অভ্যন্তৰৰ কথাবোৰ ঢাক খাই থাকে। যাত্রাপথত কোনো এজনে মন্তব্য কৰিলে। সন্ধিয়া গাৰ নোম নেদেখা আন্ধাৰ হৈছে। ৰাজধানীৰ গড়ৰ বাহিৰত ৰাজ–বাটৰ পৰা অলপ নিলগত এখন বাৰীৰ ঢাপৰ কাষতে…
ড° চন্দ্ৰধৰ চমুৱা (তেৰ) নাম্কিউ উপত্যকাৰ পূব পাৰত তিনিও ৰাজ্যৰ সন্মিলিত শক্তিয়ে ছ্যু-খান্–ফাৰ আগ্ৰাসী কাহিনীক তিনি ফালৰ পৰা বাধা দিলে৷ কিন্তু ছ্যু-খান্–ফাৰ বিৰাট সৈন্যদলৰ দ্বাৰা প্ৰথম আঘাততে সন্মিলিত শক্তিৰ সৈন্য ছেদেলি-ভেদেলি হৈ গ’ল। ছ্যু-কা-ফাই নিৰীক্ষণ কৰি চালে ছ্যু-খান্-ফাৰ সৈন্য-সংখ্যাৰ তুলনাত নয়-ছান্-ফা, ছ্যু-জৎ-ফা আৰু…
ড০ চন্দ্ৰধৰ চমুৱা অৱশ্যে ছ্যু-খান-ফাৰ লগত সদ্ভাৱ ৰক্ষাৰ প্ৰশ্নত ফ্রা-ত্রাই তাক নবচালে। মাও-লুঙৰ ৰাজধানী চেংচেত ছ্যু-কা-ফাই যি প্রতিজ্ঞা কৰিছিল তাৰ প্ৰতি এটা ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান আহিছে। মাও-লুঙৰ ৰজা ছ্যু-খান-ফা আৰু সেনাপতি চাম্-লুঙ্-ফাই দিগ্বিজয়ৰ অভিযান আৰম্ভ কৰিছে। এয়া মঙ্-মিৎ–কুপ্-ক্লিন-নয়ৰ বাবে এটা খবৰ। আৰু তাৰ পাছত তেওঁলোকে এই…
ড° চন্দ্ৰধৰ চমুৱা (বাৰ) কিন্তু তাৰ জীৱনৰ যিটো পঞ্চম গভীৰ আঘাত, সেইটো কিছু বেলেগ ধৰণৰ; সেয়া প্রকৃতিৰ দ্বাৰা বা জীৱন-প্রক্রিয়াৰ দ্বাৰা অৱধাৰিত নহয়। সেয়াতো সম্পূর্ণ মানুহৰ সৃষ্টি। ছ্যু-কা-ফাৰ সংসাৰ যাত্ৰা আৰু স্বাধীন ৰজা হিচাপে সুদীর্ঘ কাল ৰাজ্য শাসনৰ সময়ছোৱাত তাৰ জন্মভূমি…
ড° চন্দ্ৰধৰ চমুৱা (এঘাৰ) ছ্যুৰ জীৱনৰ এয়া দ্বিতীয় দীঘলীয়া যাত্রা। আগৰবাৰত যাত্রা কৰিছিল পূবৰ ফালে, আকৌ চেংচেলৈ, তাৰ জন্মৰ ঠাই চেংচেলৈ ঘূৰি অহাৰ নিশ্চিতিৰে। আজি যাত্রা কৰিছে পূবৰ দুৱাৰেদি ওলাই ক্ৰমাৎ পশ্চিমলৈ, দেউতাকৰ ৰাজ্য মঙ্-মিতলৈ, নাম্কিউৰ সাৰুৱা উপত্যাকালৈ, পুনৰ ঘূৰি অহাৰ আশা আৰু সম্ভাৱনাৰে নহয়।…
ড° চন্দ্ৰধৰ চমুৱা (দহ) বেলি ওলোৱাৰ সময় হৈছে। কাঠৰ বেৰত উৰণীয়া সিংহ প্রতীকেৰে ৰাজকীয় কোঠালিটো। ডাঙৰ খুঁটাবোৰৰ কাষে কাষে ওখ খুৰা লগা আসনবোৰ। সকলো সমান ওখ নহয়। প্রত্যেকখনতে বিভিন্ন ৰঙৰ গুণা কৰা কাপোৰ পৰা আছে। নিশাৰ ভাগতে গা-পা-ধুই, তেল-ফণি লৈ…
ড° চন্দ্ৰধৰ চমুৱা (আঠ) (যোৱা সংখ্যাৰ পিছৰ পৰা) নগৰৰ সিংহদুৱাৰত ভৰি দিয়েই সি বুজি পালে নগৰত কিবা এটা ডাঙৰ অঘটন হৈছে। সি বেগেৰে ৰাজহাউলিৰ বাটচ’ৰাৰ ফালে আহিল। এইখিনিতে ঘোঁৰাৰ পৰা নামি ম’লুংজনৰ বাহিৰে সকলোকে বিদায় দিলে। পাইকসকলে ঘোঁৰাবোৰক ঘাঁহ-পানী দিবলৈ…
ড° চন্দ্ৰধৰ চমুৱা পাছদিনা পুৱা। ৰাতি ডাঙৰকৈ বৰষুণ দিয়াৰ পাছত আকাশ ফৰকাল। পথাৰবোৰত পানী ৰৈছে। হালোৱাই হাল-কোৰ লৈ পথাৰলৈ গৈছে। কোনো কোনোৱে ইতিমধ্যে হাল জুৰিছেই। ক’ৰবাত গজলীয়া ম’হ হলীয়াকৈ বোৱা হৈছে, ক’ৰবাত ডেমেহাগুটীয়া ম’হৰ হাল। লগত বা ওচৰত হয়তো দুই-তিনিহাল…